اطلاعیه مهم سازمان رگولاتوری درباره: فراخوان نظرخواهی تخصصی درباره نحوه تعرفه گذاری در بازارهای خرده فروشی ارتباطات همراه و ثابت (اعم از سیمی و بی‌سیم)

اطلاعیه مهم سازمان رگولاتوری درباره: فراخوان نظرخواهی تخصصی درباره نحوه تعرفه گذاری در بازارهای خرده فروشی ارتباطات همراه و ثابت (اعم از سیمی و بی‌سیم)

به گزارش نشریه الکترونیک ترند، سازمان رگولاتوری با توجه به مطالعات و بررسی‌های انجام شده در خصوص نحوه تعرفه گذاری خدمات در بخش ICT در دیگر کشورها و رویکردهای حاکم بر نظام تعرفه در بازارهای رقابتی و نیمه رقابتی و نحوه و سازوکارهای مطرح در کشورهای پیشرو در بخش فاوا؛ موضوع آزادسازی تعرفه گذاری در بازارهای خرده‌فروشی ارتباطات همراه و ثابت (اعم از سیمی و بی ‌سیم) را در دستور کار بررسی قرار داده است.

بر همین اساس پیش‌نویس موضوع جهت طرح در کمیسیون به نحوی تدوین شده است که از آن مسیر امکان رقابتی شدن هرچه بیشتر بازار؛ ارائه خدمات در بسته‌ها و طرح‌های متنوع و البته مقرون‌به‌صرفه و موردنظر مشترکین فراهم می‌شود و همچنین امکان توجیه پذیری اقتصادی هرچه بیشتر را در ارائه خدمات از سوی ارائه کنندگان خدمت با در گرفتن طرح‌های تجاری شرکت‌ها (که یقیناً از شرکتی به شرکت دیگر متفاوت خواهد بود) و هزینه‌های مترتب بر ارائه خدمت، از سوی هریک از ارائه‌کنندگان قابل تأمین می­‌داند.

در این اطلاعیه آمده سازمان تنظیم مقررات و ارتباطات رادیویی به‌منظور استفاده از دیدگاه‌های تخصصی، جلب مشارکت تمامی ذینفعان و صاحب‌نظران حوزه ICT و غنای هرچه بیشتر پیش‌نویس تهیه شده از علاقه‌مندان دعوت می‌نماید پیش‌نویس تهیه شده را مطالعه و نظرات ارزشمند خود را درباره سؤالات درج شده (در پایان متن) برای این سازمان به نشانی: تهران، خیابان شریعتی، پایین‌تر از پل سیدخندان، روبروی خیابان شهید قندی، ورودی شماره ۱۷، ساختمان شماره یک، معاونت بررسی‌های فنی و صدور پروانه، کد پستی: ۱۶۳۱۷۱۳۷۶۱ یا پست الکترونیکی به آدرس TECO@cra.ir ارسال کنند.

نحوه تعرفه گذاری در بازارهای خرده‌فروشی ارتباطات همراه و ثابت (اعم از سیمی و بی سیم)”

۱- با توجه به رقابتی بودن هریک از بازارهای سه‌گانه صوت ثابت، داده ثابت و ارتباطات همراه (اعم از صوت، پیامک و داده)، ازاین‌پس تنظیم جداول تعرفه‌ای تمامی ارائه‌کنندگان خدمات پایه‌ای صوت، پیامک و داده بر بستر هریک از شبکه‌های همراه و ثابت (اعم از بی‌سیم و باسیم در بخش خرده‌فروشی براساس مکانیزم بازار و اصول خود تنظمیی؛ برعهده دارنده پروانه ارائه خدمات مذکور می‌باشد.

۲- اپراتورهای مسلط در هریک از بازارهای سه‌گانه فوق، ملزم به اخذ تأییدیه ارائه طرح‌های تعرفه‌ای خود اعم از عادی و یا تشویقی از سازمان می‌باشند.

تبصره ۱: سازمان موظف است حداکثر ظرف مدت ۱ ماه از تاریخ تصویب این مصوبه بر اساس شاخص‌های تعیین شده در مصوبه ۲۵۲، نسبت به معرفی اپراتورهای مسلط در بازارهای مرتبط اقدام نماید. از لحظه اعلام سازمان، تمامی شروط آمده در مصوبه مذکور بر اپراتور مسلط لازم‌الاجرا می‌باشد.

٣- اپراتورهای غیر مسلط در هریک از بازارهای سه گانه فوق، ملزم به اطلاع رسانی از طرح‌های تنظیمی خود با جزئیات کافی، حداقل در زمان ارائه طرح‌های تعرفه‌ای خود اعم از عادی و یا تشویقی به سازمان می‌باشند.

۴- طرح‌های تعرفه‌ای ارائه شده از سوی ارائه کنندگان خدمات دسترسی به اینترنت پرسرعت از طریق فناوری‌های سیمی (اعم از سیم مسی و فیبر)، الزاماً باید مبتنی بر سرعت (نرخ بیت) غیر حجمی ( Connection Based) باشد.

۵- طرح‌های تعرفه‌ای ارائه شده از سوی ارائه کنندگان خدمات دسترسی به اینترنت پرسرعت از طریق فناوری های بی سیم (اعم از تلفن همراه و ثابت) باید مبتنی بر حجم، تنظیم شود.

۶- در صورت مدنظر بودن سیاست مصرف منصافه از سوی ارائه کنندگان خدمت، در هریک از طرح‌های تنظیمی، پیشنهادی و ارائه شده، می‌بایست جزئیات دقیق سیاست موردنظر به سازمان و کاربر نهایی اعلام شود.

۷- ارائه کنندگان خدمات در ارائه داده بر بستر ثابت و همراه ملزم به رعایت مقررات مربوط به تفکیک ترافیک داخل از خارج و اعمال تعرفه‌های ترجیحی برای ترافیک داده داخل (تعیین شده طی مصوبات شماره ۲۴۸ و ۲۵۱ کمیسیون) می‌باشند.

۸- ارائه کنندگان خدمات ملزم به رعایت سازوکارهای تعیین شده در دستورالعمل پیوست با عنوان “نظامنامه حاکم بر تعرفه گذاری برای تنظیم، ارائه اطلاع‌رسانی و یا اخذ تأییدیه مربوط به پیشنهادهای تعرفه‌ای خود می‌باشند.

۹- تا زمان خودتنظیمی کامل از سوی بازار و در تأیید طرح‌های ارائه‌شده از سوی اپراتورهای SMP کف تعرفه تعیین شده در مصوبات قبلی در خصوص هریک از خدمات صوت، پیامک و داده به تفکیک در ثابت و همراه، مرجع و معیار سازمان خواهد بود.

۱۰- با تصویب این مصوبه تمامی تعرفه‌های سقف مصوب برای خدمات صوت، پیامک و داده بر بستر هریک از ارتباطات ثابت و همراه در بخش خرده فروشی لغو اعلام می‌شود و ارائه‌کنندگان خدمات براساس مکانیزم بازار و خودتنظیمی‌های مربوطه می‌بایست نسبت به تعیین مدل‌های مختلف ارائه سرویس و تعیین تعرفه براساس طرح‌های تجاری خود، هزینه‌های مترتب بر ارائه خدمت، دیگر بازیگران حاضر و در چارچوب قوانین و مقررات بالادستی اقدام نمایند.

۱۱-با هریک از افعال قیمت‌گذاری تهاجمی، قیمت گذاری بسیار بالا و یا کاهش حاشیه سود و نظایر آن که رقابت سالم را در بازار خدشه‌دار می‌سازد برابر قوانین و مقررات مربوطه برخورد خواهد شد.

۱۲- در هر زمان که سازمان اعلام نماید، ارائه کننده خدمت ملزم به قطع ارائه خدمت اعلام‌شده به مشترکین جدید بوده و برابر نظر سازمان در خصوص نحوه اقدام در قبال مشترکینی که از قبل سرویس را خریداری کرده‌اند تصمیم گیری برای ادامه ارائه خدمت و یا بازگرداندن قیمت سرویس و جبران خسارت احتمالی بعمل خواهد آمد.

“نظام حاکم بر تعرفه گذاری خدمات در بخش ارتباطات و فناوری اطلاعات”

۱- تعاریف و مفاهیم کلی

۱-۱ کمیسیون: کمیسیون تنظیم مقررات ارتباطات

۲-۱ سازمان: سازمان تنظیم مقررات و ارتباطات رادیویی

۳-۱ ارائه کننده خدمت: هریک از دارندگان پروانه ارائه خدمت در حوزه ارتباطات تلفن همراه و ثابت (اعم از سیمی و بی سیم).

۴-۱ اپراتور مسلط (SMP): ارائه کننده خدمتی که مطابق با شرایط و ضوابط مصوبه شماره ۳ جلسه ۲۵۲ مورخ ۱۳۹۵/۱۱/۱۰کمیسیون، دارای توانایی تعیین قیمت، مقدار عرضه یا تقاضای کالا یا خدمات یا شرایط قرارداد باشد.

۵-۱ امکانات و خدمات زیربنایی: آن دسته از خدمات و امکاناتی که صرفاً و یا به‌طور گسترده در اختیار اپراتور قدیمی غالب تأثیرگذار در بازار (Incumbent) قرار دارد

۶-۱ خدمات پایه: به خدمت مکالمه صوتی، پیامک و داده که به‌عنوان حداقل خدمات اساسی بر بستر شبکه‌های ارتباطی می‌باشد، اطلاق می‌شود.

۷-۱ خدمات ارزش‌افزوده (VAS): به آن دسته از خدماتی که مزیت و قابلیت جدیدی را تحت عنوان خدمت نوین و جانبی بر بستر خدمات پایه، فراهم می‌کند، اطلاق می‌شود.

۸-۱ خرده فروشی: عبارت است از فروش خدمات به کاربر نهایی اعم از اشخاص حقیقی یا حقوقی،

۹-۱ عمده فروشی: عبارت است از فروش خدمات به اشخاص حقوقی و یا دارندگان پروانه در زنجیره ارائه خدمات به کاربر نهایی

۱۰-۱ کاربر نهایی: حلقه آخر در دریافت خدمات است و حق توزیع خدمت دریافتی را به غیر ندارد.
۱۱-۱ بازارهای مرتبط: آن دسته از بازارهای ارائه خدمات ارتباطی و فناوری اطلاعات است که با دارا بودن ویژگی‌هایی از قبیل انحصار طبیعی یا قانونی برخی از ارائه دهندگان خدمات، امکان اخلال در بازار یادشده وجود داشته باشد و مقررات حاکم بر قدرت مسلط، در این بازارها بر ارائه دهندگان خدمات دارای قدرت مسلط اعمال می‌شود. دسته‌بندی این بازارها برابر مصوبه ۲۵۲ کمیسیون می‌باشد.

۱۲-۱ رقابت: به وضعیتی از بازار اطلاق می‌شود که در آن تعدادی تولیدکننده، خریدار و فروشنده مستقل مشغول فعالیت‌اند و هیچ‌کدام قدرت تعیین قیمت و مقدار عرضه در بازار را ندارند و نمی‌توانند در ورود و یا خروج بازیگران تأثیر گذار باشند.

۱۳-۱ رفتارهای ضد رقابتی: به دسته‌ای از کارکردها اطلاق می‌شود، که منجر به کاهش رقابت در بازار می‌گردد.

۱۴-۱ آستانه استفاده مصرف منصفانه: به حداکثر حجم مصرفی تعیین‌شده از سوی ارائه کننده خدمت برای هریک از سرعت‌های تعیین شده در این مصوبه گفته می‌شود که برای مصارف بیش از آن اعمال سیاست مطابق این مصوبه، برای ارائه کننده خدمت مجاز است.

۱۵-۱ ترافیک داخلی: برابر مفاد مصوبه شماره ۱ جلسه شماره ۲۴۸ مورخ ۱۳۹۵/ ۹ /۲۱، منظور از ترافیک داخلی، هر ترافیک با میزبانی در داخل کشور است.

۱۶-۱ قیمت گذاری تهاجمی (Predatory pricing): ارائه خدمت با قیمتی پایین‌تر از هزینه تمام‌شده آن به‌نحوی‌که لطمه جدی به دیگران وارد کند و یا مانع ورود اشخاص جدید به آن بازار شود.

۱۷-۱ قیمت گذاری بسیار بالا (Excessive pricing): ارائه خدمت با قیمتی که بسیار بالاتر از هزینه‌های تمام شده و سود متعارف بازار است.

۱۸-۱ تعرفه عادی: تعرفه تعیین شده توسط ارائه کننده خدمت برای هر خدمت موضوع پروانه که حداقل برای مدت‌زمان شش (۶) ماه متوالی از سوی ارائه کننده خدمت، ارائه می‌شود.

تعرفه تشویقی: تعرفه تعیین‌شده از سوی ارائه کننده خدمت برای هر خدمت موضوع پروانه که حداکثر به مدت‌زمان سه (۳) ماه متوالی تحت قالب طرح تشویقی و یا تمدید آن قابل ارائه است.

۲- مقررات کلی

۱- سازمان باید براساس بازارهای مرتبط احصا شده در مصوبه شماره ۳ جلسه شماره ۲۵۲ مورخ ۱۳۹۵/ ۱۱ / ۱۰ کمیسیون، نسبت به تعیین قدرت (های) مسلط در هریک از بازارهای مرتبط (SMP) در بازه‌های زمانی معین سالانه اقدام کند.

۲- ارائه امکانات و خدمات زیربنایی صرفاً براساس تعرفه‌های مصوب کمیسیون امکان پذیر است.

۳- ارائه خدمات پایه در بخش عمده فروشی، صرفاً براساس تعرفه‌های مصوب کمیسیون امکان‌پذیر است.

تبصره ۱: تعرفه ارائه‌شده برای خدمات پایه‌ای عمده فروشی و امکانات و خدمات زیربنایی، باید با تعرفه ارائه خدمات مذکور به بخش خرده فروشی اپراتور یا شرکت‌های وابسته به آن نیز یکسان و بدون تبعیض باشد و بدین ترتیب امکان رقابت اپراتورهای خرده فروش با بخش خرده فروشی اپراتور مسلط بدون ایجاد شرایط کاهش حاشیه سود (Margin Squeez) فراهم شود. در این راستا لازم است تمامی دارندگان پروانه نسبت به ارائه تفکیک صورت‌های مالی بخش خرده‌فروشی و عمده‌فروشی خود اقدام نمایند.

تبصره ۲: بازنگری تعرفه‌های خدمات پایه در عمده فروشی براساس درخواست اپراتور، منوط به ارائه پیشنهاد اپراتور مبتنی بر مدل‌های هزینه‌ای مورد تائید سازمان می‌باشد.

۴- ارائه خدمات پایه از سوی اپراتور مسلط در خرده فروشی، صرفاً با پیشنهاد اپراتور و در یکی از قالب‌های عادی و یا تشویقی و اخذ تأییدیه از سازمان امکان‌پذیر است. جهت اخذ تأییدیه از سازمان، ارائه پیشنهاد حداقل ۲ هفته پیش‌تر لازم است.

تبصره ۱: تعرفه پیشنهادی نباید شامل شرایط انحصار یا تقید باشد، به‌طوری‌که ارائه سرویس، مشروط به اشتراک مشترک در سرویس‌های ارائه شده توسط هر منبع دیگری باشد.

تبصره ۲: اپراتور مسلط در تنظیم و ارائه پیشنهادت تعرفه‌ای خود باید امکان دریافت هریک از خدمات را خارج از بسته‌های ترکیبی از خدمات نیز فراهم نماید.

۵- ارائه خدمات پایه از سوی اپراتور غیر مسلط در بخش خرده فروشی در یکی از قالب‌های عادی و یا تشویقی، با تنظیم خود اپراتور و همزمان با الزام به اطلاع رسانی به سازمان به همراه جزئیات طرح و نرخ‌ها امکان‌پذیر است.

۶- تعرفه ارائه خدمات ارزش افزوده (VAS) از سوی تمامی اپراتورها اعم از مسلط و یا غیر مسلط نیازمند اخذ تأییدیه از سازمان نمی‌باشد و تعیین قیمت بر اساس مکانیزم بازار خواهد بود.

تبصره ۱: در ارائه هرگونه خدمت ارزش‌افزوده ارائه کننده خدمت باید ضمن اخذ تأییدیه های پیشینی از کاربران نهایی خدمت، ارائه خدمت را مبتنی بر توافقات خود با صاحبان محتوا، کاربرد و سرویس انجام دهد.

تبصره ۲: جزئیات انواع طرح‌های تعرفه‌ای مرتبط با خدمات VAS اپراتورها، باید همزمان حداقل در زمان ارائه به اطلاع سازمان برسد.

۷- تعرفه ارائه خدمات از سوی اپراتورها نباید به‌صورت تعرفه گذاری ضد رقابتی از قبیل قیمت‌گذاری تهاجمی و یا قیمت گذاری بسیار بالا باشد.

۸- در تنظیم و ارائه تعرفه از سوی اپراتور مسلط نباید بین مشتریان تبعیض صورت گیرد.

۹- تمامی طرح‌های اپراتورها (برای اپراتور مسلط پس از تأیید سازمان و برای اپراتور غیر مسلط پس از اعلام طرح و جزیئات آن به سازمان باید بر روی پرتال اپراتور قرار گیرد و برای همگان وجود انواع طرحها قابل رویت و قابل انتخاب باشد.

۱۰- در تنظیم و ارائه تعرفه از سوی تمامی اپراتورها باید شفافیت، عدم وجود ابهام و یا قابل تفسیر بودن در طرح رعایت شود، به گونه‌ای که مشترک بتواند بر اساس اطلاعات ارائه شده در جداول تعرفه‌ای، چگونگی اعمال تعرفه و تعهدات پرداختی مرتبط با آن را درک کند.

۱۱- در صورت عدم رعایت هریک از مفاد این مصوبه از سوی اپراتورها و احراز آن توسط سازمان، برابر اعلام سازمان در هر زمان، اپراتور موظف به توقف ارائه (فروش) سرویس مربوطه خواهد بود و البته حسب مورد، سازمان نسبت به اعمال مقررات متناسب، براساس موافقت‌نامه پروانه و قوانین و مقررات مربوطه اقدام می‌کند. تأکید می‌شود پس از اعلام سازمان، اپراتور بلافاصله ملزم به توقف ارائه خدمت مذکور به مشترکین جدید خواهد بود. برای ادامه ارائه سرویس به مشترکینی که پیش از اعلام سازمان نسبت به خریداری سرویس اقدام نموده‌اند تا پایان زمان سرویس و یا اتمام حجم بسته سرویس فروخته شده (هرکدام زودتر به اتمام رسد) تأیید سازمان الزامی است و در صورت عدم تأیید سازمان، اپراتور برابر نظر سازمان ملزم به بازگرداندن وجه دریافت شده به مشترک و خسارات احتمالی مربوطه می‌باشد.

۳- سایر مقررات

۱- از تاریخ تصویب این مصوبه مواد…………………از مصوبه شماره ۲۴۹ در خصوص طرح های تشویقی و بندهای …. و…. مصوبه ۲۶۶ کمیسیون از درجه اعتبار ساقط خواهند بود.

طرح‌های تشویقی و بندهای…. و …. مصوبه ۲۶۶ کمیسیون از درجه اعتبار ساقط خواهند بود.

۲- این مصوبه یک ماه پس از تاریخ تصویب منشأ اثر خواهد بود.

۳- سازمان می‌تواند در صورت لزوم برای فرآیندهای اعلان و تأیید، نسبت به تدوین دستورالعمل مبتنی بر این و مقررات اقدام نموده و به دارندگان پروانه اعلام نماید.

۴- در مواردی که این مصوبه با مفاد سایر مصوبات مرتبط در تناقض باشد، مفاد این مصوبه منشأ اثر است.

۵- تفسیر مفاد این مصوبه بر عهده کمیسیون تنظیم مقررات ارتباطات است.

سؤالات:

۱- با توجه به شرایط موجود بازارهای خرده فروشی ارتباطات تلفن همراه و ثابت، تا چه میزان آزادسازی تعرفه‌ها در این بازارها را مناسب می‌دانید؟

۲- آیا رویکرد آزادسازی تعرفه‌ها در مقرون‌به‌صرفه تر شدن کسب‌وکارها، تنظیم قیمت‌های مناسب‌تر و رقابت بیشتر در بخش را مؤثر می‌دانید؟

٣- سازوکارهای اجرایی که در آزادسازی تعرفه گذاری خدمات باید موردتوجه قرار گیرد، چیست؟

۴- به نظر شما با توجه به اینکه رویکرد آزاد سازی تعرفه‌ها به‌طور غالب مبتنی بر نظارت‌های پسینی می‌باشد، تا چه اندازه ابزارهای در
اختیار سازمان را برای تحقق این رویکرد مناسب می‌دانید؟

۵- در آزادسازی تعرفه‌ها و مکانیزم‌های خودتنظیمی بازار و نظارت‌های پسینی، جایگاه نهادهایی چون نظام صنفی را چگونه ارزیابی می‌کنید و نحوه اثرگذاری آنها را در این راستا چگونه و با چه سبک و سیاق و ظرفیتی شناسایی می‌کنید؟

۶- به نظر شما تا چه میزان رویکرد آزادسازی تعرفه‌ها با سایر قوانین و مقررات کشور نظیر قوانین حمایت از مصرف‌کننده سازگار می‌دانید؟

۷- نظر شما در خصوص پیش‌نویس مصوبه تهیه‌شده چیست؟

۸- سایر موارد و نقطه نظرات تکمیلی خود را در این رابطه ذکر نمایید: